Emekliyim ve Türkiye’de 6 aydan daha uzun süre kalmak istiyorum.
Bunun için önerilerim var.
Danimarka’da yaşayan çok sayıda emekli yurttaşımız bulunmaktadır.
Bugün birçok Türk emekli, emeklilik döneminde Türkiye’de daha uzun süre kalmak, ailelerine, memleketlerine, kültürlerine ve sosyal çevrelerine daha yakın olmak istemektedir.
Ancak mevcut kurallar nedeniyle Danimarka’da yaşayan Türk emekliler, altı aydan fazla Türkiye’de kalmaları durumunda oturum, emeklilik ve bazı sosyal haklarını kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmaktadır.
Bu durum özellikle ileri yaştaki emekliler için ciddi bir güvensizlik ve mağduriyet oluşturmaktadır. Birçok emekli, yıllarca emek verdiği ülke ile bağını kaybetmeden hem Danimarka’da hem Türkiye’de daha dengeli bir yaşam sürmek istemektedir.
Emeklilerin Temel talepler şunlardır:
- Türkiye’de altı aydan daha uzun süre kalabilme hakkı,
- Danimarka’daki kazanılmış oturum ve emeklilik haklarının korunması,
- İstediklerinde Danimarka’ya sorunsuz sorgusuz geri dönebilme güvencesi,
Birçok emekli, bu esnekliği elde edebilmek için, ikamete dayalı bazı ek sosyal yardımlardan gönüllü olarak feragat etmeye hazırdır.
Danimarka Açısından Olası Tasarruflar
Önerilen sistem Danimarka açısından ekonomik avantajlar da sağlayabilir.
Türkiye’de veya başka bir ülkede uzun süre kalan emekliler gönüllü olarak:
- İkamete dayalı;
- Kişisel ek yardım ödeneklerinden, (personligtillæg)
- kira ve benzeri sosyal desteklerden geçici olarak vazgeçebilir.
Ayrıca birçok emekli:
- Türkiye’de özel sağlık sigortası yaptırabilir,
- Sağlık giderlerini kendisi karşılayabilir,
- Türkiye’deki sağlık hizmetlerinden faydalanabilir.
Bu durum Danimarka sağlık sistemi üzerindeki ekonomik yükün azalmasına katkı sağlayabilir.
Dolayısıyla önerilen model hem insan odaklı hem de ekonomik açıdan dengeli bir çözüm olabilir.
Fazıl Küçük KOC www.fazilkoc.com fkoc@live.dk +45 5134 1480
Çözüm ve Yasal Düzenleme Önerisi
- Emeklilere Özel Esnek Yurtdışı Kalış Sistemi
Danimarka’da uzun yıllar yaşamış ve çalışmış emekliler için özel bir düzenleme oluşturulmalıdır.
Bu düzenleme şu kişileri kapsayabilir:
- Yaşlılık veya malulen emekli olanlar,
- Danimarka’da en az 20-25 yıl yaşamış veya çalışmış kişiler,(şartı getirilebilir)
- Genel yasal şartları yerine getiren bireyler.
- Türkiye’de veya başka ülkelerde Daha Uzun Süre Kalabilme Hakkı
Bu kapsamdaki emeklilere, Danimarka’daki oturum haklarını kaybetmeden örneğin Türkiye’de 12 veya 24 aya kadar kalabilme hakkı tanınmalıdır.
Bakınız Almayalı emeklilerin yurtdışında uzun süreli kalışları uygulamasına!
- Bazı Sosyal Haklardan Gönüllü Feragat
- İkamete bağlı; Kişisel ödenekler
- Kira yardımı ve bazı sosyal ödemeler.
Ancak temel emeklilik maaşı ve kazanılmış haklar korunmalıdır.
- Sağlık Harcamalarında Bireysel Sorumluluk
Türkiye veya başka bir ülkede uzun süre kalan emekliler:
- Özel sağlık sigortası yaptırabilirler veya o ülkenin genel sağlık sigortasına dahil olabilirler
- Sağlık giderlerini kendileri karşılayabilirler,
Bu düzenleme ile Danimarka sağlık kasası tasarruf edebilir.
Genel Değerlendirme
Bu öneri, yurtdışında daha uzun süreli kalma arzusunda olan birçok emeklinin yaşamlarında esneklikler getirecektir. İki ülke arasında sürdürülen emeklilik yaşamı gerçek hayat koşullarına daha uygun, daha kolay, planlanabilir ve kişlerin isteklerine cevap veren bir uygulamaya dönüşebilir.
Bu talep daha fazla yardım istemek değil, aksine ; yıllarca Danimarka’ya emek vermiş insanların emeklilik yaşamlarında daha özgür, daha huzurlu ve daha güvenli bir yaşam sürdürmelerine fırsat vermektir.
Fazıl Küçük KOC www.fazilkoc.com fkoc@live.dk +45 5134 1480
