Emekliyim, Türkiye’de uzun süre kalmak istiyorum.
- Danimarka’da erken emekliyim. Bir yıl içerisinde en fazla ne kadar Türkiye’de kalabilirim?
- Danimarka’da yaş haddinden emekliyim, bir kere gidip en az yedi sekiz ay Türkiye’de kalmak istiyorum. Bu mümkün mü?
- Altı aydan fazla kalırsam bir sorun olur mu? Bazıları emekli maaşını keserler diyorlar, bu konuda neler söyleyebilirsiniz?
- Türkiye’ye izine gittiğim zaman hiç kimseye haber vermiyorum, beş ay kalıp geliyorum.
- En az üç dört defa Türkiye’ye gidiyorum. Bazen iki üç ay kalıyorum, bazen de bir ay kalıp geliyorum. Toplamda belki altı yedi ay kalıyorum. Emeklilik dairesine de haber vermiyorum.
Danimarka’da emeklilik çok detayları olan geniş bir konudur. Adına erken emeklilik, yaşlılık emekliliği, atp emekliliği, bireysel emeklilikler, kurumsal emeklilikler (industri pension, tjenestemandspension…) senyor emekliliği, arne pension, efterlön emekliliği gibi bir çok emeklilik düzenlemelerinden söz edebiliriz.
Ancak bunlardan iki tanesi neredeyse herkesi ilgilendiren emeklilik düzenlemeleri olduğu için onları kısaca ele alalım;
- Yaş haddinden emeklilik (Folkepension) kişilerin doğum tarihlerine bağlı olarak 67-68-69 yaşlarında iş yaşamından ayrılıp, emeklilik yaşamına katılmalarına HALK EMEKLİLİĞİ (Folkepension) Yaşlılık Emekliliği denmektedir.
- Yurttaşların çeşitli nedenlerle iş gücü kaybı gerekçesiyle, malulen, yaş sınırından önce emekli edilmelerine ise ERKEN EMEKLİLİK (Førtidspension) denmektedir.
Her iki emeklilik uygulamaları yurttaş temelli uygulamalar olup, ülkede yaşanılan yıllara , evli ve bekar olma ve de eşlerin gelirlerine göre aylıkların belirlendiği, ikamete dayalı ek ödeneklerin (personligtillæg) de aylıklara yansıtıldığı bir çok detayları içerisinde barındıran emeklilik uygulamalarıdır.
Başlıkta belirtilen; ‘Emekliyim ve Türkiye’de uzun süreli kalmak istiyorum’, cümlesinden hareketle konuya değişik örnekler ile açıklık getirmeye çalışalım.
Önce bir yurttaşımızın Udbetaling Danmarka sorduğu soruyu buraya alalım, daha sonra açıklamasını yapalım;
Hvor længe må jeg opholde mig i udlandet?
Du kan opholde dig i udlandet i en samlet periode på op til 6 måneder i løbet af 12 sammenhængende måneder.
Soru genel bir soru; Yurtdışında en fazla ne kadar süre kalabilirim?
Yanıt; Birbirini takip eden 12 ay içerisinde toplamda 6 aya kadar yurtdışında kalabilirsin.
Bu şu demek; Danimarka’dan emekli birisi olarak yurtdışında, yani Türkiye’de toplamda en fazla 6 aya kadar kalabilirsin. Bu konuya aşağıda örnekler üzerinden açıklama getirilmeye çalışılacaktır.
Bu yazının interaktif olmasını düşünüyorum. Altına yazacağınız soru ve yorumlar ile daha detaylı açıklamalar ve bilgilendirmeler ortaya çıkacaktır. Sizlerden farklı sorular, deneyimler, yaşantılar ve örnekler aktarılacağına inanıyorum. Böylelikle karşılıklı tecrübelerimizle birbirimize aktarıp, detaylı ve farklı bilgilere sahibi olacağız.
Çok özel durumlarda ise bana ulaşıp kapsamlı bilgi ve rehberlik alabilirsiniz.
Şimdi bazı konuları netleştirelim. Emekli bir yurttaş adresini Danimarka’da muhafaza ediyorsa, Danimarka sisteminde kayıtlı, o kişi burada yaşıyor ve burada ikamet ediyor demektir.
Bu kişi ülkede, Danimarka’da ikamet ediyor ise sağlık, vergi, emeklilik ve diğer yurttaşlık bakımından mukimi olduğu ülkenin yükümlülük, sorumluluk ve kurallarına tabidir demektir.
Sağlık sisteminde bu ülkeden yararlanır, emekli aylıkları burada yaşıyor gibi hesaplanır ve ödenir, vergiye tabilik burada yaşıyor gibi uygulanır.
Emekli yurttaşın yurtdışında kalması sorusunun kısa yanıtı şu şekildedir. Bir yıl içerisinde en fazla 6 aya kadar kalabilirsin.
Du skal give besked om din udlandsrejse;
Udbetalıng Danmark’a bilgi verilecek mi? Evet uzun süre yurtdışında kalacağının bilgisi kesinlikle verilecektir.
Hvis det er første gang, du rejser, er der mulighed for, at dit ophold i udlandet kan vare op
til 12 måneder i træk. Perioden kan ikke deles op.
Burada emekli kişi ilk emekli olduğu tarihten itibaren başvurması halinde, bir kez olmak üzere aralıksız 12 ay yurtdışında kalma olanağı vardır. Bu süre kesinlikle bölünemez.
Hvis du rejser i en længere periode, kan din pension blive sat ned eller bortfalde.
Hvis du er i tvivl om dit ophold i udlandet har betydning for din pension, skal du kontakte
Udbetaling Danmark.
Yurtdışında kalma süresinin aşılması durumunda emekli aylığında kesinti ya da emeklilik iptali gibi cezai sonuçlar ortaya çıkabilir. Konuyla ilgili daha detaylı bilgiler için Udbetalıng Danmark başvurabilirsiniz.
Rejser du til udlandet i mere end 2 måneder, er der forskellige regler om meddelelsespligt,
alt efter hvilket land, du rejser til.
İki aydan fazla yurtdışı seyahatinde, hangi ülkeye gideceğinize bağlı olmak üzere, Udbetaling Danmark’
a bildirim yapma zorunluluğu vardır.
Du skal give Udbetaling Danmark besked, hvis du rejser til et land uden for EU/EØS og Schweiz.
Det gælder dog ikke Færøerne og Grønland. Du skal både give besked om dato for udrejse og om dato for hjemkomst.
Eğer Avrupa Birliği / EÖS ülkeleri ve İsviçre dışında bir ülkeye gidilecek ise Udbetaling Danmark’a mutlaka haber verilecek. Gröndland ve Farö Adaları buna dahil değil. Haber verirken gidiş ve dönüş tarihleri de bildirilecektir.
Rejser du til et land uden for EU/EØS og Schweiz – undtagen Færøerne og Grønland – i mere end to måneder, skal du give Udbetaling Danmark en række oplysninger: Før du rejser, skal Udbetaling Danmark have besked om afrejsedato og forventet hjemkomstdato.
Belirtilen ülkeler dışında, örneğin Türkiye’ye gideceksen, iki aydan fazla seyahat için mutlaka bildirimde bulunacak, gidiş ve dönüş tarihlerini de belirteceksin.
Har du udenlandske indtægter under udlandsopholdet, skal du oplyse Udbetaling Danmark
om størrelsen af indtægterne, mens du er i udlandet.
Yurtdışında kalışınız sırasında, yurtdışı geliriniz varsa, Udbetaling Danmark’a kazancınız hakkında da bilgi vereceksiniz.
Når du er kommet hjem, skal du oplyse Udbetaling Danmark om den faktiske hjemkomstdato.
Danimarka’ya döndükten sonra Udbetaling Danmark’a döndüğünüz tarihi bildireceksiniz.
Hvis din rejse mod forventning kommer til at vare længere end to måneder, mens du er af
sted, skal du hurtigst muligt under rejsen give Udbetaling Danmark besked om afrejsedato
og forventet hjemkomstdato.
Eğer yurtdışında kalışınız planladığınız iki ayı geçecek ise, yurtdışında iken, Udbetaling Danmark’a ne zaman dönüş yapacağınızı bildirmek zorundasınız.
Du skal ikke give Udbetaling Danmark besked, hvis du rejser til Belgien, Bulgarien, Cypern, (den græske del), Estland, Finland, Frankrig, Færøerne, Grønland, Grækenland, Nederlandene, Irland, Island, Italien, Kroatien, Letland, Liechtenstein, Litauen, Luxembourg, Malta, Norge, Polen, Portugal, Rumænien, Schweiz, Slovakiet, Slovenien,
Spanien, Storbritannien, Sverige, Tjekkiet, Tyskland, Ungarn og Østrig.
Yukarıda sıralanan Avrupa Birliği ülkelerine seyahat etmeniz durumunda Udbetaling Danmark’a haber vermek zorunda değilsiniz.
Bemærk at dine samlede udlandsophold både indenfor og udenfor EU ikke må overstige 6
måneder i løbet af 12 sammenhængende måneder som beskrevet ovenfor, uanset om det
enkelte udlandsophold er kortere end 2 måneder.
Yurtdışına seyahatleriniz ve toplamda yurtdışında kalışınız, hangi ülkeler olursa olsun, bir yıl içerisinde toplamda 6 ayı geçmeyecek.
Kısaca Danimarka’da emekli yurttaşlar yurtdışı seyahat ve uzun süreli yurtdışı kalışlarında belirtilen kurallar çerçevesince bir yıl içerisinde en fazla ALTI Aya kadar Türkiye’de kalabilirler. Bu sürenin aşılması durumunda emekli aylıklarının durdurulması ve idari işlemler başlatılması gibi sonuçlar ile ortaya çıkabilir.
Sorunlar yaşamamak adına bildirim kurallarına uyulması zorunludur.
Detaylı bilgiler için; sorular sorun, yorumlar yapın, yazın arayın.
Fazıl Küçük Koç
0045 5134 1480
www.borger.dk/pensionister-paa-udlandsrejse
